مهاجرت دانشجویان پزشکی در عرصه بین المللی

مهاجرت افراد از کشورهای جهان سوم یا در حال توسعه به کشورهای پیشرفته و توسعه یافته امری معمول و جاری است و هرساله آمارهای مختلفی از تعداد، جنسیت و یا سن و سال مهاجران منتشر می‌شود. مهاجرت دانشجویان پزشکی نیز یکی دیگر از معضلات این جوامع می باشد.

خبرگزاری تسنیم: معاون وزیربهداشت با تشریح علت مهاجرت دانشجویان پزشکی ایران؛ غفلت دانشگاههای بزرگ کشور در عرصه‌ بین المللی را پُرهزینه دانست و گفت: باید طوری عمل کنیم که دانشجویان در کشورمان به ادامه تحصیل بپردازند و احساس کنند با تمام دنیا ارتباط دارند.

به گزارش خبرنگار سلامت خبرگزاری تسنیم، معاون آموزشی وزارت بهداشت در دهمین جشنواره آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه هم اکنون بستر مناسبی برای آموزش پزشکی در کشور فراهم شده است به حضور بیش از ۱۷ هزار عضو هیات علمی در ۶۰ دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی و تحصیل ۱۸۰ هزار دانشجو در مقاطع مختلف در آنها اشاره کرد.

وی در این مراسم ضمن گرامیداشت یاد و خاطره استاد شهید آیت‌ا… مطهری، این ایام را فرصت مناسبی برای تجلیل از مقام استاد و بررسی وضعیت آموزش پزشکی کشور دانست و تاکید کرد در این حرفه باید به دنبال الگوهایی همچون شهید مطهری و دکتر قریب باشیم.

راهکارها برای جلوگیری از مهاجرت دانشجویان پزشکی در سخنرانی جناب لاریجانی

لاریجانی با اشاره به لزوم استفاده از اسناد بالادستی چون سند چشم انداز بیست ساله و سیاست های کلی سلامت اظهار داشت: نزدیک به ۳۰ درصد از این اسناد مربوط به حوزه آموزش است بنابراین اگر بخواهیم این اسناد را به درستی اجرا کنیم باید به آموزش پزشکی توجه ویژه ای داشته باشیم.

همچنین توجه مسوولان به نقشه جامع علمی کشور و نقشه جامع حوزه سلامت در این خصوص راهگشا است و باید در راستای تعیین چارچوب ها و استراتژی‌های مدیریتی آنها را مبنا قرار داد.

مهاجرت دانشجویان پزشکی

وی با اشاره به چالش‌های موجود در علوم پزشکی و پژوهش‌های انجام شده در این خصوص؛ شبکه بهداشتی درمانی کشور را بستر وسیع و مناسبی برشمرد که اگر به خوبی در خدمت آموزش پزشکی قرار گیرد می‌تواند نیازهای اقصی نقاط کشور را فراهم کند.

لاریجانی عنوان کرد: با استفاده از این بستر باید پهنه‌ آموزش پزشکی در کشور را وسعت داده و رسالت دانشگاه‌های بزرگ را تعریف کنیم. بین وزن دانشگاه‌های مختلف باید تفاوت ایجاد شود.

برخی باید مشکلات بومی را مرتفع سازند، برخی به مشکلات استانی فکر کنند و برخی نیز به چالش‌های کشوری بپردازند. البته دانشگاه‌هایی نیز باید در صحنه‌های بین المللی ورود پیدا کنند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت غفلت دانشگاه‌های بزرگ کشور در عرصه‌ بین المللی را پرهزینه دانست و تاکید کرد: باید طوری عمل کنیم که دانشجویان در کشور خودمان به ادامه تحصیل بپردازند و احساس کنند با تمام دنیا در ارتباط هستند، برای این منظور می‌توان از همه عرصه‌های بین المللی استفاده کرد.

لاریجانی ضمن تبیین اهداف خود در آموزش علوم پزشکی، هرگونه جداسازی و ادغام را پرهزینه برشمرد و گفت: در گذشته با ایجاد بیمارستانهای آموزشی متعدد و جذب تعداد زیاد اعضای هیات علمی؛ بستر وسیعی ایجاد شد که هم اکنون باید از این پتانسیل‌ها در راستای اجرای عدالت آموزشی بهره گرفت و آن را ارتقا دهیم. همچنین اعتبارسنجی‌ها را افزایش داد و سقف بندی ارائه خدمات در آموزش پزشکی را معقول تر کنیم.

وی با بیان اینکه کوریکولوم آموزش پزشکی مربوط به ۳۶ سال قبل است، گفت: علیرغم اینکه تغییر کوریکولوم آموزشی جزو اولویت اکثر مسئولان آموزش پزشکی کشور بود؛ حدود سه دهه است که دست نخورده باقی مانده و تغییر در برخی قسمت‌ها به‌طور ناچیز اتفاق افتاده است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت در ادامه با بیان این نکته که دانش آموختگان با حضور در بالین و مناطق محروم و کمتر برخوردار، باید با مسایلی همچون بیمه، مشکلات بیمار و شبکه بهداشتی از نزدیک آشنا شوند تاکید کرد: آنها باید با مواجهه با این وضعیت و قرار گرفتن در عرصه بدانند چه تعاملی با بیمار باید داشته باشند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود مواردی نظیر لزوم تناسب تعداد دانش آموختگان با نیاز جامعه، تربیت تعداد لازم نیروی پرستار برای رفع کمبود نیرو، توسعه آموزش مجازی و الکترونیکی، توسعه رشته های میان رشته ای ، استعدادیابی دانشجویان برتر را مورد تاکید قرار داد.

لاریجانی درپایان خاطرنشان کرد: دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی جایگاه ممتازی در آموزش و پژوهش دارد و در سال‌های اخیر رشد خوبی داشته است؛ با توجه به نگاه تحولی مدیریت دانشگاه امیدوارم این دانشگاه با وجود اساتید و دانشجویان برجسته خود، نقش آفرینی مناسبی در حوزه پزشکی به ویژه آموزش داشته باشد و با تلاش مضاعف و گسترش فعالیت های خود؛ در راستای ارتقا و اعتلای آموزش، گفتمان علمی و توسعه کشور گام بردارد.

رویکرد متناقض مسئولان در مورد مهاجرت دانشجویان پزشکی

مشکلات مزمن و شرایط پیچیده نظام سلامت کشور به گونه‌ای است که همواره نارضایتی و انتقـادات  فراوانی  از سوی  اغلب خدمــت گــیرندگان (مردم) و حــتی خدمت‌دهندگان  (جامعه پزشکی و درمانی)  به دنبال دارد و سردرگمی‌ها و اجرای طرح‌های مقطعی و ناکارآمد در نهایت زمینه‌ساز بروز بی‌اعتمادی، مواجهه و تنش در رابطه پزشک و بیمار شده است.

انباشت مطالبات مردم در حوزه سلامت، کادر درمانی به‌ویژه پزشکان را در کانون انتقادات قرار داده و بار فشار روحی و روانی وارده از این نارضایتی‌ها به پزشکان که در خط مقدم ارائه خدمات هستند، باعث شده کاسه صبر برخی از آنان به سر آمده و عطای اشتغال در مراکز درمانی کشور را به لقایش ببخشند و سختی‌ها و مرارت‌های مهاجرت را به جان خریده و‌ترک وطن کنند.

مهاجرت دانشجویان پزشکی

سختی هایی که علاوه بر فرآیند مهاجرت که شاملِ حال هر مهاجری می‌شود، ظاهراً برای پزشکان دوچندان است آنچنان که به گفته مسئولان وزارت بهداشت، سدی درراه مهاجرت پزشکان نسبت به سایر رشته‌ها و تخصصهاست. این موضوع در جلسه تیرماه کمیسیون نخبگان و آینده‌نگاری علم و نوآوری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان علل مهاجرت دانشجویان پزشکی مطرح شده است.

در گزارش خبرگزاری مهر از جلسه چهل و ششم این کمیسیون آمده: معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پس از ارائه آمار مهاجرت پزشکان کشور به خارج، عنوان کرده که به‌دلیل تفاوت در نظام آموزش پزشکی کشورها و جذب نشدن آسان پزشکان نسبت به سایر تحصیل‌کردگان، عموماً مهاجرت نخبگان پزشکی نسبت به نخبگان غیر پزشکی کمتر بوده است.

در ادامه این گزارش با اشاره به اقدامات انجام شده توسط وزارت بهداشت به منظور کاهش دانشجویان پزشکی و پزشکان، دو برنامه «پزشک پژوهشگر» و «تأسیس موسسه توسعه تحقیقات علوم پزشکی (NIMAD)» جزء اهم این اقدامات عنوان شده اند.

شرایط تحصیل رایگان در کانادا

اما به نظر می‌رسد این راهکارها و اقدامات کافی نبوده‌اند و روند مهاجرت پزشکان از کشور با وجود مشکلات و موانعی که نسبت به سایر رشته‌ها دارد، شتاب زیادی به خود گرفته تا جایی که سازمان صنفی پزشکان نسبت به پیامدهای افزایش مهاجرت پزشکان هشدار داده است.

علیرضا زالی، رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران با ابراز نگرانی از وضعیت خروج پزشکان از کشور، آماری را در این خصوص اعلام کرده و از مسئولان خواسته تا برای حل این معضل راه چاره‌ای بیابند چراکه به اعتقاد وی، اختفای این اطلاعات و آمار به ضرر نظام سلامت و مصالح عمومی کشور خواهد بود.

آمار اعلامی از سوی زالی، بر پایه تعداد گواهی عدم سوء پیشینه لاتین صادر شده برای اعضای سازمان نظام پزشکی ایران حاصل شده است. این گواهی بنابه درخواست متقاضیانی که قصد ادامه تحصیل یا اشتغال در خارج از کشور دارند صادر می‌شود.

طبق این آمار، تا پیش از سال ۱۳۹۲ به طور میانگین یک گواهی در هفته برای اعضای جامعه پزشکی صادر می‌شده در حالی که در سال ۱۳۹۴ در هر هفته بیش از ۴۱ گواهی از سوی این سازمان برای متقاضیان صادر شده که جهش ناگهانی و بزرگی به شمار می‌رود. البته صدور گواهی عدم سوء‌پیشینه لاتین لزوماً به معنای خروج قطعی فرد متقاضی و مهاجرت وی نیست.

چه بسا افرادی از اعضای سازمان نظام پزشکی سال‌ها پیش، کشور را‌ترک کرده‌اند و حتی تابعیت کشور مقصد را هم اخذ کرده‌اند اما بنا به دلایل مختلف از جمله وضع قوانین و دستورالعمل‌های جدید در ارتقای علمی و شغلی کشور مقصد، تقاضای صدور گواهی عدم سوء پیشینه را داشته‌اند.

به هر صورت، فارغ از لزوم انجام یک پژوهش دقیق و علمی در خصوص میزان مهاجرت اعضای جامعه پزشکی از کشور، آماری که بر اساس همین استدلال رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران ارائه شده قابل توجه بوده و روند رو به رشد و شیب تند افزایش مهاجرت نخبگان پزشکی در آن کاملا مشهود است.

علیرضا زالی، عدم اسقرار نظام ارجاع و طرح پزشک خانواده، مشکل اشتغال و معیشت به‌ویژه برای پزشکان جوان، رفتار نامناسب با جامعه پزشکی در سالهای اخیر و مطالبات انباشته شد پزشکان از بیمه‌ها و مراکز درمانی را مهمترین عوامل محرک و زمینه ساز این رشد مهاجرت دانشجویان پزشکی و پزشکان معرفی و تاکید کرده که اغلب این مهاجران را پزشکان جوان تشکیل می‌دهند.

گفت‌وگو با چند مهاجر عضو جامعه پزشکی

نتایج تفکیک و تحلیل محتوای گفتگوهای حاصله، بدین شرح است:

هیچ‌یک از مصاحبه شوندگان تمایلی به معرفی خود نداشتند. همه آنان به قصد تکمیل فرآیند مهاجرت اقدام به دریافت گواهی عدم سوءپیشنه لاتین از سازمان نظام پزشکی ایران نموده‌اند و روند مهاجرت خود را از یک تا چهار سال پیش آغاز کرده اند.

به‌جز یک نفر از آنان، همگی بین ۲۶ تا ۴۰ سال سن داشتند. ۵ نفر مجرد بودند و همسر ۴ نفر متاهل دیگر نیز، عضو جامعه پزشکی ایران و درحال مهاجرت از کشور بودند. ۲ نفر از مصاحبه‌شوندگان فارغ‌التحصیل مقطع تخصص در کشور بودند و مابقی فارغ‌التحصیل رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی عمومی.

هیچ‌یک از این افراد فارغ‌التحصیل دکترای داروسازی نبودند. ۸ نفر از این افراد برای ادامه تحصیل و اخذ اقامت کشوری دیگر، مهاجرت را برگزیده بودند و تنها یکی از اعضای متخصص که عضو باسابقه هیات علمی یکی از دانشگاه‌های مطرح علوم پزشکی بود، برای اقامت دائم و بدون برگشت، ایران را ‌ترک می‌کرد.

تقریباً تمامی مصاحبه شوندگان با رد ادعای رئیس کل سازمان نظام پزشکی مبنی بر تاثیر و نقش مهم بیکاری و اشتغال نامناسب در مهاجرت پزشکان، اعلام کردند که دارای شغل درمانی در درمانگاه یا مطب شخصی بودند و از درآمد و رفاه خود رضایت نسبی داشتند.

دغدغه‌های اجتماعی، مشکلات و تضادهای فرهنگی، بی‌ثباتی در زمینه قانون‌گذاری و نظارت بر حوزه سلامت، استرس و فشار کاری بالا، ساعات کاری زیاد، رقابت روزافزون برخی از همکاران صنف پزشکی برای کسب درآمد از روش‌های غیر حرفه‌ای و خلاف سوگندنامه پزشکی، استقبال مردم از متخصصان معروف و مطرح و تخصص‌گرایی مفرط در بین پزشکان، نابرابری اجتماعی و بی عدالتی شغلی در کشور، عدم حمایت کافی سازمان نظام پزشکی از جامعه پزشکی و انفعال این سازمان در حوزه سلامت، فقدان زمینه و ساختارهای لازم برای ارائه خدمات درمانی به‌صورت استاندارد به‌طوری که رضایت توامان بیمار و پزشک را به دنبال داشته باشد.

افزایش نسبی تنش بین مردم و جامعه پزشکی و تزریق بی اعتمادی نسبت به پزشکان از سوی رسانه‌ها و به‌ویژه نگرانی از آینده خود و خانواده در زمینه‌های تحصیلی، اشتغال، سلامت و محیط زیست، از جمله مهم‌ترین دلایل مشترک این افراد برای اقدام به مهاجرت عنوان شد.

هر ۹ مصاحبه شونده، تصمیم به مهاجرت را بسیار سخت و فرآیند اجرای آن را طاقت فرسا اعلام و از آن به عنوان آخرین راهکار خود برای رسیدن به آرامش فکری و شغلی یاد کردند و آرزو می‌کردند که شرایط به گونه‌ای بود که مجبور به‌ترک وطن نمی‌شدند.

مهم‌ترین چالش هایی که این افراد پیش روی خود می‌دیدند، یادگیری زبان محاوره‌ای کشور مقصد پس از اشتغال، برای ارتباط با بیماران بود. به اعتقاد آنان و بر اساس تحقیقات و اطلاعاتی که کسب کرده بودند.

در اکثر کشورهای پیشرفته دنیا، پزشکان ایرانی قابل اعتماد و مورد توجه بیماران هستند و با دانش بالایی که دارند به راحتی آزمون‌های ارزشیابی لازم را با موفقیت پشت سر می‌گذرانند و این آزمون‌ها را سد بزرگی در برابر مهاجرت نمی‌دانستند.

آنها تاکید داشتند ادامه تحصیل در ایران با وجود روش غلط ارزیابی علمی (آزمون دستیاری) و نابرابری هایی که در انتخاب دستیاران وجود دارد (از جمله انواع سهمیه‌بندی‌ها) ، بسیار راحت‌تر از کشورهای توسعه یافته است.

با این حال تحصیل در کشوری دیگر را انتخاب کرده بودند چراکه آنان، علاوه بر رفاهی که در دوره دستیاری در خارج از کشور از آن بهره مند خواهند شد، به دنبال کاهش دغدغه‌های ذهنی و فشار کاری و ایجاد رابطه توام با احترام و کرامت بین خود و بیمار بودند. چیزی که دستیابی به آن را در کشورمان بسیار دور از دسترس عنوان کردند. لااقل در آینده‌ای نزدیک.

[تعداد: ۱    میانگین: ۵/۵]
برچسب ها:

جزئیات استعفای وزیر مهاجرت انگلیس

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم به نقل از پایگاه خبری العربیه؛ مارک هاربر  وزیر مهاجرت انگلیس ویکی از برجسته ترین وزرای ائتلاف حاکم در این کشور بعد از فاش شدن اقامت غیر قانونی مستخدم منزلش و اشتغال وی به مدت ۷  سال ناگزیر به استعفا شد. علت استعفای وزیر مهاجرت انگلیس نشریه انگلیسی “ساندی تایمز” هم […]

بهترین کشورها برای دریافت تابعیت دوم

دریافت تابعیت دوم یا پاسپورت دوم، تابعیت به خاطر سرمایه‌گذاری، تابعیت اقتصادی و تابعیت جهانی، همه این‌ها عبارات شایعی هستند که شما احتمالا با آن آشنا هستید. ولی گذشته از معنی اصطلاحات، همه این‌ها به یک موضوع مشترک، یعنی میل به کسب گذرنامه جدید و تابعیت دوم در یک کشور دیگر با هدف بهبود فرصت‌های تجاری و یا حفظ […]

مهاجرت به اسپانیا

اسپانیا یکی از غربی ترین کشورهای اروپاست که به دلیل شرایط خوب آب و هوایی، اقتصادی، رفاهی و… افراد زیادی تمایل دارند به آن سفر کرده و یا در آن زندگی کنند. این کشور جزو اتحادیه‌ی اروپاست و مسافران برای ورود به آن نیاز به ویزای شین گن دارند به همین خاطر مهاجرت به اسپانیا  […]

ثبت دیدگاه

دیدگاه تان را در مورد این نوشته بنویسید. خوشحال خواهیم شد.


دیدگاه ها


شما اولین دیدگاه را برای ما ارسال کنید. حتما خوشحال خواهیم شد.